Kury Araucana i Marans – jak uzyskać kolorowe jajka w kurniku?

Kolorowy koszyk ze świeżymi jajami to marzenie wielu hodowców przydomowego drobiu. Czas, w którym jaja kojarzyły się wyłącznie z białą lub jasnobrązową skorupką, bezpowrotnie minął. Wprowadzenie do stada ras ozdobnych i użytkowych o unikalnych cechach genetycznych pozwala cieszyć się niezwykłą paletą barw – od pastelowego błękitu, przez oliwkową zieleń, aż po głęboki, czekoladowy brąz.

Jakie cechy wyróżniają kury Araucana oraz kury Marans, z czego wynika niezwykła barwa ich jaj? Oto kompleksowy przewodnik po hodowli kur znoszących kolorowe jaja.

Kura Araucana – Błękitne i turkusowe jaja z Ameryki Południowej

Jedną z najbardziej niezwykłych i rozpoznawalnych ras drobiu znoszących kolorowe jaja jest Araucana (Araukana), pochodząca z terenów Chile.

Wygląd i cechy anatomiczne Araukany

• Brak ogona (bezogonowość): Tradycyjne Araucany nie posiadają kręgów ogonowych ani gruczołu kurowego, co nadaje im charakterystyczny, okrągły kształt.
• Baki i baczki (baki piórkowe): Po bokach głowy ptaka rosną pęki piór wyrastające z brodawek skórnych, tworzące efektowne „wąsy”.
• Grzebień groszkowy: Mały, mocno przytwierdzony do czaszki grzebień o strukturalnej powierzchni.

Dlaczego Araucana znosi błękitne jaja?

Za niebieską barwę skorupy odpowiada pigment o nazwie ocyjanina (będąca produktem ubocznym rozpadu żółci). W przeciwieństwie do ras znoszących brązowe jaja, gdzie barwnik jest nakładany jedynie na zewnętrzną warstwę skorupy pod koniec procesu jej formowania, u Araucany ocyjanina przenika przez całą grubość skorupki. Oznacza to, że jajo błękitne jest niebieskie również od strony wewnętrznej!

• Kolorystyka jaj: Od pastelowego niebieskiego, przez turkusowy, aż po miętowo-zielony odcień.
• Wydajność: Kury te znoszą średnio 150–180 jaj rocznie o wadze około 45–55 g.

Kura Marans – Francuska czekolada w gnieździe lęgowym

Na drugim biegunie kolorystycznym znajduje się pochodząca z Francji rasa Marans. Ptaki te słyną z produkcji jaj o tak ciemnej, głębokiej barwie, że w środowisku hodowców powszechnie nazywa się je „jajami czekoladowymi„.

Wygląd i charakter rasy Marans

Marans to kury o mocnej, zwartej i lekko wydłużonej budowie ciała (typ ogólnoużytkowy).

• Nogi z lekkim opierzeniem: U wzorcowych ptaków francuskich na zewnętrznej stronie skoków i palców występują delikatne pióra.
• Odmiany barwne: Najpopularniejszą odmianą jest Marans miedziano-czarny (z pięknym, miedzianym kołnierzem wokół szyi), ale spotyka się również odmiany jastrzębiate, pszeniczne oraz białe.
• Spokojne usposobienie: Kury tej rasy są z natury łagodne, ufnosłabione i bardzo dobrze znoszą trudniejsze warunki pogodowe.

Skąd bierze się czekoladowa skorupa?

Ciemnobrązowy barwnik (glikoproteina o nazwie protoporfiryna IX) jest nakładany w gruczole skorupowym macicy na samym końcu procesu tworzenia jaja, tuż przed jego zniesieniem.

• Pigment tworzy zewnętrzną powłokę – jeśli zdrapiesz mokrą powierzchniową warstwę świeżo zniesionego jaja, pod spodem odnajdziesz zwykłą, jaśniejszą skorupę.
• Skala barw (Skala Maransa): Hodowcy oceniają nasycenie koloru w specjalnej skali od 1 (jasnobrązowe) do 9 (głęboki, czarno-czekoladowy brąz). Najciemniejsze jaja nioski znoszą na początku cyklu nieśności.
• Waga i jakość: Jaja Maransów są duże (często powyżej 65 g), a ich gruba, mocna skorupa drastycznie ogranicza parowanie wody i utrudnia wnikanie bakterii, co przedłuża świeżość jaj.

Inne rasy znoszące kolorowe jaja – Rozszerzenie kolorowego koszyka

Jeśli chcesz wprowadzić jeszcze więcej pastelowych barw do swojego kurnika, warto zwrócić uwagę na inne ciekawe rasy:

• Cream Legbar – brytyjska rasa czubata posiadająca gen samoseksualności (płeć piskląt można rozpoznać od razu po wykluciu po rysunku na puchu). Nioski tej rasy znoszą regularnie piękne, błękitno-srebrzyste lub jasnoturkusowe jaja.
• Green Shell (Oliwka hybrydowa) – popularne w gospodarstwach hybrydy użytkowe wyhodowane specjalnie do celów produkcyjnych. Cechują się wysoką nieśnością (do 240 jaj rocznie) oraz przewidywalnym, jasnoniebieskim lub oliwkowym kolorem skorupy.
• Ameraucana – wyhodowana w USA rasa wywodząca się od Araucany, posiadająca ogon, baki i brodę, znosząca czysto niebieskie jaja.
• Easter Egger (Wielkanocna nioska) – Nieformalne określenie dla wszelkich mieszańców posiadających gen niebieskiego jaja, które potrafią znosić jaja w kolorach od różowawego, przez szałwiowy, aż po wrzosowy.

Wymagania hodowlane i żywienie kur znoszących kolorowe jaja

Kury znoszące kolorowe jaja nie mają wygórowanych wymagań środowiskowych, jednak aby barwa skorupy była nasycona, a sama otoczka mocna, należy pamiętać o kilku filarach:

• Stałym dostępie do wapnia: Ocyjanina i protoporfiryna osadzają się prawidłowo wyłącznie na mocnej, dobrze zmineralizowanej skorupie. Zapewnij kurom stały dostęp do żwirku z muszli ostryg oraz kredy pastewnej.
• Zbilansowanej diecie białkowo-mineralnej: Rasy czyste, takie jak Marans czy Araucana, potrzebują karmy bogatej w witaminy (szczególnie witaminę A i D3), wspierającej prawidłową syntezę pigmentów w macicy.
• Ochronie przed stresem: Stres wywołany obecnością drapieżników lub wysoką temperaturą powoduje wydalanie jaj przed nałożeniem pełnej warstwy barwnika, co skutkuje odbarwieniem czekoladowych i zielonych jaj.

Hodowla kur takich jak Araucana, czy Marans to niezwykle satysfakcjonujące hobby, które zamienia codzienną zbiórkę jaj w fascynującą przygodę. Kolorowa kompozycja jaj to nie tylko wyjątkowy walor estetyczny na własnym stole, ale również wspaniały produkt lokalny, który przyciąga uwagę i budzi zachwyt każdego miłośnika ekologicznej żywności.